نازار شجاع

کتاب نازار شجاع (حکایت‌های شیرین ارمنی) مجموعه‌ داستان‌های کوتاه جذاب و خواندنی از یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان ارمنی است. هوهانس تومانیان در کنار آفرینش شعر و منظومه‌های حماسی و داستان‌های بلند و کوتاه، آثاری برای کودکان نیز خلق کرده است. خصوصیات فکری و اخلاقی ارمنیان، بازنمایی فضای سنتی روستایی، انتخاب واژگان مناسب و ساده از ویژگی‌ کارهای اوست. آثار او بیش از هر نویسنـده و شاعر ارمنی به دیگر زبان‌ها ترجمه شده است. تومانیان خودِ ارمنستان است؛ از این رو در کتاب نازار شجاع (حکایت‌های شیرین ارمنی) تلاش‌شده با ترجمهٔ چند حکایت‌ کوتاه از این نویسندهٔ بزرگ، گامی در معرفی او به جامعهٔ ایرانی برداشته شود. نویسندگان قرار است در تاریخ ادبیات سرزمین خود نقش داشته باشند، اما معدود کسانی هم هستند که نقش ویژه‌ای در زندگی معنوی ملت خود دارند. هوهانس تومانیان چنین نقشی را در ادبیات ارمنی ایفا کرده است. او شخصیت ملی ارمنیان، تاریخ، رؤیا و مقدس‌ترین آرمان‌های آن‌ها را به وضـــوح در نوشته‌های خود به تصویـر کشیده است. با گذشت زمان نه‌تنها از محبوبیت این شاعر و نویسندهٔ فرهیختهٔ ارمنی کاسته نشد، بلکه جایگاه قوی‌تری نیز به دست آورد. آثار او به‌قدری فراتر از مرزهای ارمنستان شهرت دارد که هرکجا ارامنه زندگی می‌کنند، عطر وطن خود را در کلام او می‌یابند. تومانیان در بین شعرا و نویسندگان ارمنی از همه بیشتر به مرز و بوم خود و محیط گرداگردش پای بند بوده و در حقیقت می‌توان گفت که وی برجسته‌ترین نماینده ملت ارمنی و آب و خاک همان ملت بوده‌است. به پیروی از همین عواطف میهن‌پرستی و انسان دوستی و آزادی‌خواهی خویش است که اوضاع روستاها و روستانشینان کوهستانی ارمنی را با زبانی ساده و آشنا و بیانی گرم و بی‌ریا شرح داده‌است. زیرا تومانیان به‌واقع از میان اصیل‌ترین قشر اجتماع ارامنه برخاسته و پیوسته مظهر عشق و پیمان، عشق به آزادی انسان‌ها، عشق به پاکی و پاکیزگی نهاد آدمی، عشق بر آب و خاک و زادگاه خود و معرف وضع اجتماعی عصر خویش بوده‌ است و به همین لحاظ است که اشعار تومانیان در قلب فرد فرد ارامنه جای دارد و ملت ارمنی همواره او را شاعر ملی خود دانسته است.