بورژوا در میانه تاریخ و ادبیات

فرانکو مورتّی تاریخ‌نگار و نظریه‌پرداز ادبی ایتالیایی است. او با آثار نوآورانه‌ی خود دریچه‌ی تازه‌ای به روی ادبیات، نقد و نظریه‌ی ادبی گشوده است. یکی از شاخص‌ترین جنبه‌های کار او توجه به عناصر و نشانه‌های مادی و ملموسِ حیات ادبی جوامع است.

مورتّی کار خود را در این اثر چنین توضیح داده است:

«من در مقام مورخ ادبیات بیش از آن که بر رابطه‌ی واقعی میان گروه‌های مشخص اجتماعی ــــ بانک‌داران، و کارمندان عالی‌رتبه، صاحبان صنایع، پزشکان و غیره ــــ تمرکز کنم، به انطباق میان اشکال فرهنگی و واقعیت‌های طبقه‌ی جدید توجه دارم، و مثلاً می‌پرسم چگونه واژه‌ای چون «آسایش» ویژگی‌های مصرف مشروع بورژوایی را مشخص می‌کند؛ یا چگونه سرعت داستان‌گویی با نظم نوین زندگی سازگار می‌شود. و به این ترتیب، من بورژوا را در منشور ادبیات تجزیه می‌کنم: و این موضوع کتاب بورژوا است.»

 در این راستا، او با بررسی کاربرد برخی کلیدواژه‌ها در آثار ادبی و چگونگی توزیع و بسامد واژگان در آن‌ها می‌کوشد تا تصویری از «بورژوا» را در آثار ادبی ترسیم کند، ویژگی‌های آن را در گذر زمان بیابد، و چگونگی تحول این «چهره» را از نخستین نمونه‌ی تبلور یافته در آثار ادبی، یعنی رابینسون کروزو، تا واپسین نمونه‌ی آن در سده‌ی نوزدهم ، یعنی چهره‌ی بورژوا در آثار ایبسن، ردیابی کند. به این ترتیب، ما نه‌تنها تصویری از چهره‌ی او در ادبیات به دست می‌آوریم، بلکه به‌واسطه‌ی آن، با تصویری تاریخی‌ـ‌اجتماعی از حیات بورژوا نیز آشنا می‌شویم.