وزن شعر بیاموزیم

در مقدمه‌ی این کتاب آمده است:

وزن شعر، برای کسانی که شعر می‌شنوند، هم دلنشین است و هم سحرآمیز؛ حتی گاهی برخی از مردم خیال می‌کنند که موزون کردن جملات از هر کسی برنمی‌آید و یک جور هدیه‌ی آسمانی‌ است. بسیارند کسانی که به خاطر علاقه‌مندی به شعر و شعرخواندن و شعر شنیدن به تدریج جملاتی موزون به ذهن‌شان می‌رسد، بعد این جملات را می‌نویسند و ذوق‌زده می‌شوند و خیال می‌کنند که از یک منبع ماورایی، به آن‌ها الهام می‌شود و آن‌ها ناخودآگاه شاعر شده‌اند. دریغا چه عمرها که در این خیالات بیهوده طی شده است. بگذریم. در این کتاب حرف اصلی من این است که: وزن شعر، نه رازآمیز است و نه الهام غیبی است، مهارتی است که با آموزش و تمرین به دست می‌آید. مثل تمام مهارت‌های دیگر از قبیل دوچرخه‌سواری و شنا و تایپ و خیاطی و آشپزی. بر اساس تجربه‌های خودم چند تا تمرین ساده نوشته‌ام که به نظرم با این تمرین‌ها می‌توانیم وزن شعر را یاد بگیریم در حدی که: ۱- موزون و ناموزون را تشخیص بدهیم. ۲- بتوانیم اشکالات وزنی ساده‌ی شعر را رفع کنیم. ۳- بتوانیم جملات و سطرهای موزون بنویسیم. به همین سادگی و اختصار. پس این کتاب نه می‌خواهد علم عَروض بیاموزد و نه قصد طرح مباحث تقطیع شعر و ظرافت و پیچیدگی بحرهای عروضی را دارد و نه حتی به مباحثی چون اختیارات شاعری کاری دارد. این مباحث در کتاب‌های متعدد عروضی آمده است و من هم سالیانی برای آموختن (یاد گرفتن و یاد دادن) آن‌ها عمر صرف کرده‌ام. به نظر من "علمِ عَروض" فارغ از مباحث زائد و کلافه‌کننده‌ای چون زحافات و اسم‌های عجیب و غریب‌، در نهایت اگر اندک فایده‌ای داشته باشد مناسب متخصصان و تحلیل‌گران آثار ادبی است. برای شاعران و دوستداران شعر، انس با شعر و خواندن و به خاطر سپردن شعر بهترین راه موزون شدن ذهن و زبان است. تمرین‌ها و توضیحاتی که در این کتاب آمده است به زبان ساده است. این مباحث برای دوستداران شعر و علاقه‌مندان آشنایی با وزن شعر نوشته شده، پس به کار دانشجویان و متخصصان ادبیات نمی‌آید. پاسخ تمرین‌ها را در پایان کتاب نوشته‌ام. روشن است که اگر تلاش کنید و خودتان به تمرین‌ها پاسخ بدهید کم‌کم متبحر می‌شوید و اگر کم‌حوصله باشید و زود بروید به سراغ پاسخ‌ها، فقط وقت‌تان را هدر داده‌اید. چون این تمرین‌ها نه برای نمره گرفتن و گذراندن واحد درسی است و نه برای کسب مدرک و دل خوش داشتن به عناوین. تمرین‌هایی است ساده و حتی سرگرم‌کننده برای کسانی که شعر را و موسیقی سخن را دوست دارند. این تمرین‌ها، حاصل تجربه‌های عملی و کاربردی است، پس جای بحث علمی و نظری نیست. یعنی با خواندن آن‌ها نمی‌توانیم متخصص عروض بشویم. اما با اجرا و تکرار تمرین‌ها می‌توانیم، موزون و ناموزون را بشناسیم و در تصحیح وزن شعر، به کار ببریم. همان مهارت ساده‌ای که برای دوستداران شعر موزون، ضروری است. هم آنانی که شعرخواندن و شعر حفظ کردن را دوست دارند و هم کسانی که دل‌شان می‌خواهد شعر موزون بسازند. این کتاب شامل 20 تمرین ساده برای آموختن وزن شعر است که در 62 صفحه توسط انتشارات ایهام به چاپ رسیده است.